نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

اصول GMP در صنایع غذایی

پیش گفتار :

از زمانهای دور بحث غذا و بهداشت مورد توجه بشر بوده و ارتباط میان این دو برای هیچ کس قابل انکار نبوده و رفتارهای بهداشتی بخش جدایی‌ناپذیر فرهنگ و روابط اجتماعی ما را در طول قرنهای گذشته تشکیل می داده است . اصول GMP  ساخته و پرداخته دهه‌های اخیر نمی باشند بلکه ریشه در تاریخ و فرهنگ تمدنها و ادیان مختلف دارند و تنها در دهه‌های اخیر توجه بیشتری به آنها شده است .

   اصول GMP پایه و اساس نظام ایمنی و بهداشت موادغذایی و HACCP می باشد و اجرای آن تولید پایدار و سلامت محصول را طبق استانداردهای موردنظر تامین می کند . در واقع اصول GMP عوامل کنترلی هستند که بر کل عملیات تولید و کنترل کیفیت تمرکز دارند نه بر یک فرآیند خاص .

   نیازمندیهای اساسی GMP شامل موارد ذیل می باشند :

 1- آماده‌سازی امکانات و شرایط لازم جهت اجرای اصول GMP  شامل :

 – ساختمان و فضای کاری مناسب ؛

– کارکنان آموزش‌دیده صلاحیت‌دار ؛

– تجهیزات و خدمات‌دهی مناسب ؛

– مواد خام و بسته‌بندی مناسب ؛

– رویه‌ها و دستورالعمل‌های مورد تایید ؛

– نگهداری مناسب محصول و حمل و نقل صحیح .

2- کلیه فرآیندهای تولید بایستی به درستی بازبینی و تعریف شوند .

3- مراحل بحرانی فرآیندهای تولیدی و تغییرات مهم فرآوری بایستی صحه‌گذاری شوند .

4- روشهای اجرایی و دستورالعمل‌ها باید مطابق با شرایط واقعی و عملی کار تهیه و تصویب شوند .

5-آموزش‌های لازم جهت اجرای رویه‌ها و دستورالعمل‌ها داده شود .

6- نتایج حاصل از اجرای رویه‌ها و دستورالعمل‌ها باید ثبت و نگهداری شود ( سوابق )

7- رویه‌ای جهت ردیابی و شناسایی محصول در تمامی مراحل تهیه و اجرا شود .

8- رویه‌ای جهت پاسخگویی به شکایات و همچنین رفع نواقص احتمالی ( بالقوه و بالفعل ) تهیه و اجرا شود .

9- رویه‌ای جهت فراخوان اضطراری محصول از بازار وجود داشته باشد .

    اصول GMP (Manufacturing practice Good  یا روشهای بهتر در تولید ) خود شامل GHP ( روشها و برنامه‌های بهداشتی یا Good Hygiene Practice ) و SSOPs ( Sanitation Standard Operating Procedures یا رویه‌های عملیات استاندارد بهداشتی ) می باشد .

GHP    و SSOPs در برگیرنده بهداشت فردی ، بهداشت محیط ، نظافت و گندزدایی و کنترل آفات می باشد .

   مطالب این جزوه طوری تهیه شده‌اند که کاملا کاربردی و عملی باشند و بتوان بوسیله بازرسی نتایج حاصل  از اجرای آنها را ممیزی نمود .

   قبل از اجرای نظام HACCP ، تولیدکنندگان باید نسبت به اجراء اصول GMP اقدام نمایند تا از شرایط قابل قبول برای تولید ماده‌غذایی سالم اطمینان حاصل شود و کارآیی سیستم HACCP نیز تضمین گردد . در صورتی‌که هر بخش از اصول GMP اجرا نشود اطمینان از کارایی سیستم HACCP کاهش می یابد .

1- تعهد مدیریت

   کارخانه باید تعهد خود را به ایمنی و بهداشت موادغذایی در بالاترین سطوح مدیریتی نشان دهد . این تعهد در خط مشی ایمنی و بهداشت موادغذایی که در معرض دید همه پرسنل کارخانه قرار می گیرد نمایان است .

   تمامی اعضاء هیئت مدیره باید ا ز اصول GMP آگاهی داشته باشند .

2-1- ارتباط با سطوح تولید / برگزاری جلسات روزانه / هفتگی

       جهت کسب اطلاعات دقیق تولید و به روز کردن سطح آگاهی ، مدیریت باید جلسات منظم روزانه یا هفتگی با

        مدیران میانی داشته باشد و مسائلی از قبیل :

     – مشکلات خط تولید ؛

     – تعداد و نوع شکایات رسیده ؛

     – مواد خام مرجوعی ؛

     – کالاهای مرجوعی ؛

     – برنامه‌های توسعه ؛

     – آزمایش‌های قبل از تولید و سایر موارد …

     مورد بحث و تبادل نظر قرار گیرد .

3-1- نقش و مسئولیت های مدیریت

           مدیریت باید از اصول GMP آگاهی داشته و نسبت به اجرای آن متعهد باشد که در این خصوص مطلع سازی همه پرسنل از این تعهد ،آموزش پرسنل در خصوص GMP ، تهیه ابزار و تجهیزات مورد نیاز جهت پیاده‌سازی GMP ، تسهیل ارتباط میان مدیریت و پرسنل و تصمیم‌سازی بر اساس هدف‌های برنامه ، تهیه شرح وظایف ،

          تهیه برنامه ممیزی داخلی ، مستند سازی کامل اقدام‌های پیشگیرانه و اصلاحی و تهیه نمودار ساختار سازمانی از ضروریات می باشند .

4-1- صلاحیت افراد مرتبط با بهداشت و ایمنی موادغذایی باید توسط تیم بهداشتی یاHACCP  تائید شده باشد .

5-1- تیم بهداشتی یا تیم HACCP باید با استفاده از افراد متخصص و باتجربه تشکیل گردد .

6-1- تمامی مدیران بخشهای مختلف باید آموزش‌های لازم را دیده و پرسنل زیردست خود را از اصولGMP آگاه سازند و تعهد خود را نیز به آن نشان دهند .

7-1- کلیه گزارش‌های صادر شده در خصوص نظارت بهداشتی ، نگهداری محصول ،شکایات مشتری وغیره باید دارای اقدام اصلاحی همراه با زمان‌بندی اجرایی باشند ، وشخص مسئول پیگیری اجرای آنها معرفی شود .

8-1- ممیزی داخلی مطابق برنامه ممیزی جهت مشخص شدن نقاط ضعف و قوت سیستم انجام گیرد.

شرایط خوب تولید GMP

آشنایی با مقررات GMP و قوانین اتاق تمیز

اصول اجرایی GMP در کارخانه‌های صنایع غذایی

الزامات جی ام پی (gmp) چیست

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *